Aðsend grein frá Hannesi Gunnarssyni
Fólkið sem settist hér að á sjötta áratugnum og lagði grunnin að þessu bæjarfélagi var að stórum hluta fætt á seinni hluta þriðja áratugarins og á hinum fjórða. Ákveðið í að eiga hér heima, byggðu sér hús og hver hjálpaði öðrum. Allir hjálpuðust að og enginn krafði annan launa. Húsin risu hvert af öðru, götur ruddar, skolp og vatn lagt í hús. Um 1960 er búið að byggja að hluta til við þrjár götur. Allir sjá í dag hvað síðan hefur skeð, látlaus framþróun leidd af okkar besta fólki á hverjum tíma.
Undir aldamótin 2000 var það ljóst að margir af okkar elstu íbúum gátu ekki með góðu móti búið lengur í sínum húsum sem eðlilegt var. Ellikerling farin að banka, ungviðið farið, hús og heimili þurftu sitt viðhald sem gat verið erfitt að sinna. Og fór nú að bera á að fólk leitaði í önnur bæjarfélög því hér var lítið að hafa sem hentaði fullorðnu fólki. Skapaðist um þetta nokkur umræða og fyrir forgöngu sveitarstjórnar var farið í að kanna hvað hægt væri að gera. Var mér ásamt fleirum falið að skoða og koma með hugmyndir, fórum við ásamt sveitarstjóra og skoðuðum á nokkrum stöðum íbúðir fyrir aldraða. Okkur fannst að á flestum stöðum væru þessi búsetuúrræði flest eins og hjá okkur á Egilsbraut 9, en það fannst okkur ekki henta þeim hóp sem varið var að hugsa um. Lendingin var sú að haft var samband við unga arkitekta sem við vissum að höfðu verið að teikna hús fyrir svipaðan hóp og hér var verið að hugsa um, og komu þeir með tillögur að þessum húsum sem risu svo við Sunnu og Mánabraut.
Sveitarfélagið lét hanna Sunnu- og Mánabraut, samvinnufélag var stofnað og fékk nafnið ELLIÐI. Strax var mikill áhugi fyrir þessum húsum, fyrst var byggt við Sunnubraut og í beinu framhaldi við Mánabraut og þá var rætt um að svæðið sem nú er Vetrarbraut yrði framtíðar stækkunarsvæði. Illu heilli er sá möguleiki ekki í dag. Það svæði hefur verið látið lóða- og byggingabröskurum í hendur, með heldur dapurlegum árangri hvað útlit bygginga snertir að mínu áliti en kannski er bara best að hafa allt jafn ljótt. En það er önnur saga.
Ég held að allir geti verið sammála um að þessi hús hafi verið hentug og gott að búa í þeim. Húsnæðissamvinnufélagið lenti í miklum erfiðleikum í hruninu eins og margir aðrir húseigendur, en með hjálp góðra manna og fórna þáverandi íbúa tókst að koma því fyrir vind, en samt er staðan þannig að stjórn félagsins metur það svo að vænlegasti kosturinn í dag sé að félagið gangi inn í Búmenn, vonandi er það hið besta mál.
Því er það í dag sem við kveðjum ELLIÐA. Það félag verður ávallt hluti af sögu okkar Þorlákshafnarbúa og sýnir á sinn hátt að við höfum borið virðingu fyrir því fólki sem stakk hér fyrstu skóflustungurnar.
Hannes Gunnarsson
12. sæti á lista Samfylkingarinnar og félaga í Ölfusi
